TEMMUZAGUSTOS2026
Özlem Yurdakul
Deniz yosunları
DENİZ YOSUNLARININ ŞEKERLİ ÜRÜNLERDE KULLANIMI VE BİYOLOJİK AKTİVİTE
Şekerli ürünler, genellikle yüksek şeker ve yağ seviyeleri ve minimum temel besin maddeleri içermeleri nedeniyle besin açısından yetersiz kabul edilmektedir. Örneğin; florotanin, fukoidan ve fukoksantin gibi deniz yosunu özleriyle zenginleştirilmiş jöleler ve jelibonlar antioksidan kapasitesi artırılmış fonksiyonel ürün geliştirme potansiyeli sunmaktadır.(1)
Karagenan’ın jelibon gibi şekerlemelerde konsantrasyonu arttıkça mevcut antioksidan kapasite de artmaktadır. (1)
Çarkıfelek meyve suyuna Kappaphycus alvarezi deniz yosunu eklemek özellikle sinerezisi azaltıp viskoziteyi artırırken, biyoaktif bileşikleri (fenolikler ve flavonoidler) ve antioksidan kapasiteyi artırıp, temel fizikokimyasal özellikleri iyileştirmektedir. (6)
Ulva lactuca ve Gelidium pusillum deniz yosunlarının dondurma formülasyonuna dahil edilmesi, deniz yosununda bulunan termal olarak elverişli ve soğuk işlem ortamında stabil kalan yüksek konsantrasyondaki diyet lifi ve antioksidan bileşikler sayesinde dondurmanın besleyici ve fonksiyonel özelliklerini artırmaktadır. (2)
Sargassum filipendula ise, glutensiz bisküvilerin bileşimini, sindirilebilirliğini ve antioksidan aktivitesini oldukça olumlu etkilemektedir. (3)
Deniz yosunu Eucheuma cottonii kurabiyelerdeki diyet lifi, C vitamini ve polifenol içeriğini etkilemektedir bu da koroner kalp hastalığı olan hastalar için oldukça faydalıdır. (4) Chlorella ve spirulina gibi mikroalg tozları fonksiyonel sert şekerlerde iyi derece organoleptik puanlara (görsel/doku değerlendirmesine dayalı) ve yüksek antioksidan özelliğe sahiptir.(5) Fukoksantinle zenginleştirilmiş deniz yosunu sakızlarında fukoksantin konsantrasyonu serbest radikal temizleme aktivitesini doğrudan etkilerken aynı zamanda ultraviyole B hasarından koruyucu etkiye sahiptir. (1)
Deniz yosunu ile zenginleştirilmiş çikolatalar ve atıştırmalıklar demir eksikliğini gidermede etkili gıda takviyeleri olarak kullanılmaktadır. Demir eksikliğini gidermede deniz yosunlarından sargassum ve gracilariopsis daha düşük dozlarda bile etkili olurken, porphyra'nın benzer etkiler göstermesi için daha yüksek miktarlara ihtiyaç duyulmaktadır. (1) Atıştırmalık barlara belirli konsantrasyonda eklenen E.cottonii ise obeziteyle ilgili parametreleri olumlu yönde etkilemektedir. (1)
Çikolata, bisküvi, puding, atıştırmalık barlar, jelibonlar, içecek jöleleri ve jöleli şekerler gibi ürünlere deniz yosunu eklemek, besin profillerini iyileştirmek ve fonksiyonel gıdalar geliştirmek için yeni ve sürdürülebilir bir yaklaşım sunmaktadır. Deniz yosunu ile zenginleştirilmiş bu ürünler, daha sağlıklı atıştırmalıklar olarak, gelişen tüketici talebiyle uyumlu, temiz etiketli alternatifler olarak hizmet etme potansiyeline sahip olsa da, çeşitli populasyonlardaki herhangi bir sağlık iddiası titiz klinik kanıtlarla desteklenmelidir.
KAYNAKLAR
1) Nima Mohammadi, Nikoo Ostovar. Denizden Tatlıya: Besleyici ve Sürdürülebilir Şekerlemelerde Deniz Yosununun Rolü. Kapsamlı Gıda Bilimi ve Gıda Güvenliği Dergisi. 2025 Aralık 11;25(1):e70361. doi: 10.1111/1541-4337.70361
2) Mangaiyarkarasi Manivel, Nimish Mol Stephen, Jayashree Ravichandran, Rubeena Mohammad, Karpoora Sundara, Pandian Narasingam, Muralidharan Nagarajan, Cheryl Antony, Ganesan Ponesakki. Dondurmanın besin kalitesini ve fonksiyonel özelliklerini iyileştirme: Ulva lactuca ve Gelidium pusillum macununun duyusal, besinsel ve fonksiyonel özellikler üzerindeki etkisi. Gıda ve İnsanlık.
Cilt 6 ,Mayıs 2026, 101206, https://doi.org/10.1016/j.foohum.2026.101206
3) Bruna Lago Tagliapietra ,Maria Teresa Pedrosa Silva Clerici,Cristina Martínez-Villaluenga.Sargassum filipendula unu, glutensiz bisküvilerin bileşimini, sindirilebilirliğini ve antioksidan aktivitesini iyileştirir.Uluslararası Gıda Araştırmaları. 30 haziran 2026,Cilt 334,makale:118906
4) Yusny Dwi, Astari Bolu,Fery Lusviana Widiany,Siti Wahyuningsih. Kurabiyelerde deniz yosunu ( Eucheuma cottonii ) unu ikamesinin diyet lifi, C vitamini ve polifenol içeriğinin analizi.Uluslararası Fonksiyonel Beslenme Dergisi. Ocak-aralık 2026,Cilt:7 Sayı:1
5) Shafia Maryam ,Berkay Berk ,Hüseyin Ahmed Janjua.Mikroalg tozunun sert şekerlemelerin fizikokimyasal ve forksiyonel özellikleri üzerindeki etkisinin değerlendirilmesi. Gıda Bilimi ve Biyoteknoloji.Yayınlanma Tarihi:3 haziran 2026
6) Cnarity Mutheu, Eddy Owaga, Daniel Nijoroge.Kappuphycus alvarezii deniz yosunu jeli ile zenginleştirilmiş çarkıfelek suyunun fzikoşimik özellikleri ve tüketici tarafından kabul edilebilirliği.Uygulamalı Gıda Adaştırması. Cilt:6,Sayı:1,haziran 2026,102226, https://doi.org/10.1016/j.afres.2026.102226